Η συζήτηση γύρω από τη ρύθμιση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης δεν αφορά πλέον επιμέρους ομάδες ή επαγγελματικούς κλάδους. Έχει λάβει τα χαρακτηριστικά μιας καθολικής αντίδρασης. Και αυτό δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό φαινόμενο· είναι ένα θεσμικό μήνυμα.
Όταν η πλειονότητα των καλλιτεχνών —ηθοποιοί, χορευτές, μουσικοί κ.α.— εκφράζει ενιαία αντίθεση απέναντι στις επιλογές του Υπουργείου Παιδείας, τότε το ζήτημα παύει να είναι διαχειριστικό. Καθίσταται δομικό.
🎭 Όχι ζήτημα επιπέδου — ζήτημα αναγνώρισης
Η ένταξη των καλλιτεχνικών σπουδών στο επίπεδο 5 παρουσιάζεται ως αναβάθμιση. Ωστόσο, στην πράξη:
δεν εντάσσει τους αποφοίτους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση,
δεν τους αντιστοιχίζει σε καμία κατηγορία του προσοντολογίου (ΠΕ ή ΤΕ),
δεν αποκαθιστά τη θεσμική τους θέση.
Το αποτέλεσμα είναι ένα καθεστώς ασαφές, το οποίο δεν αναγνωρίζει πλήρως ούτε τη φύση ούτε το επίπεδο των σπουδών.
👉 Άρα το ερώτημα δεν είναι «σε ποιο επίπεδο ανήκουν», αλλά:
αναγνωρίζεται ουσιαστικά η καλλιτεχνική εκπαίδευση ως ανώτερη;
⚖️ Ανισότητες εντός του ίδιου χώρου
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η μη ενιαία αντιμετώπιση των ίδιων των καλλιτεχνών. Οι μουσικοί εντάσσονται στο επίπεδο 5 ως ΤΕ, ενώ άλλοι καλλιτέχνες κατατάσσονται σε διαφορετικό καθεστώς (ΚΕ),
παρότι ανήκουν στον ίδιο ευρύτερο χώρο της τέχνης. Με λίγα λόγια το νομοσχέδιο μας λέει ότι οι μουσικοί δεν είναι καλλιτέχνες!
👉 Η διαφοροποίηση αυτή:
δεν εδράζεται σε σαφή θεσμικά κριτήρια,
δημιουργεί ασυμμετρίες,
και εγείρει ζήτημα ίσης μεταχείρισης.
🧠 Η λογική πίσω από τις κατηγορίες
Η διάκριση μεταξύ ΚΕ και ΤΕ δεν είναι ουδέτερη. Παραπέμπει στη σχολική λογική, και συγκεκριμένα στη διάκριση μεταξύ καλλιτεχνικών και μουσικών σχολείων, όπου —σε επίπεδο αντίληψης— οι μουσικοί δεν αντιμετωπίζονται καλλιτέχνες.
👉 Αυτή ακριβώς η αντίληψη δείχνει και το πώς αντιλαμβάνεται τελικά την τέχνη το Υπουργείο Παιδείας, την τέχνη κ την καλλιτεχνική εκπαίδευση κάτι που βρίσκεται στην εντελώς αντίθετη θέση από το υπάρχον πολιτιστικό πλαίσιο του υπουργείου πολιτισμού.
⚖️ Όταν η “λύση” δεν γίνεται αποδεκτή
Η καθολική αντίδραση δεν είναι συγκυριακή. Είναι ένδειξη ότι η ρύθμιση:
δεν θεραπεύει την αρχική υποβάθμιση,
δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική δομή του χώρου,
δημιουργεί νέες ανισότητες μεταξύ καλλιτεχνικών ειδικοτήτων.
Σε ένα κράτος δικαίου, η ευρεία και οριζόντια αμφισβήτηση μιας ρύθμισης δεν αγνοείται.
Αντιθέτως, αποτελεί ένδειξη ότι η ρύθμιση δεν πέτυχε τον σκοπό της.
🧠 Η έννοια της θεσμικής αστοχίας
Όταν ένα σύστημα:
προσπαθεί να “τακτοποιήσει” μια κατηγορία χωρίς να την κατανοήσει,
εντάσσει ετερογενείς μορφές εκπαίδευσης σε οριζόντια σχήματα
καταργεί ιστορικές σχολές που έχουν βγάλει καλλιτέχνες διεθνούς εμβέλειας
και αγνοεί τη συνοχή του ίδιου του πεδίου,
τότε δεν έχουμε απλώς ένα ελλιπές μέτρο.
👉 Έχουμε θεσμική αστοχία.
🔴 Η θέση μας
Ως πολιτισμικός φορέας, τασσόμαστε υπέρ των καλλιτεχνών και των δίκαιων αιτημάτων τους.
Καλούμε όλους τους καλλιτέχνες —από όλα τα πεδία της τέχνης— να κινηθούν:
με ενότητα,
με θεσμική σοβαρότητα,
και εντός των δημοκρατικών ορίων που ο νόμος τους κατοχυρώνει.
Η διεκδίκηση της θεσμικής αναγνώρισης δεν είναι σύγκρουση·
είναι άσκηση δικαιώματος.
👑 Συμπέρασμα
Η καθολική αντίδραση δεν είναι πρόβλημα προς διαχείριση.
Είναι ένδειξη ότι το πρόβλημα παραμένει άλυτο.
Όσο αυτό δεν αναγνωρίζεται, κάθε νέα ρύθμιση κινδυνεύει να αναπαράγει — με διαφορετική μορφή — την ίδια υποβάθμιση που επιδιώκει να διορθώσει.