Τελευταία Νέα

Τρίτη, 7 Αυγούστου 2018

Φούρνοι: Στο νησί των Πειρατών


Το νησί των Φούρνων είναι το τρίτο νησί του Νομού Σάμου. Οι Φούρνοι είναι ένα σύμπλεγμα νησιών νοτιοδυτικά της Σάμου και νοτιοανατολικά της Ικαρίας.

Κατά την αρχαιότητα οι Φούρνοι ονομάζονταν Κοράσιοι νήσοι και πήραν το όνομα τους από τον Αγκαίο τον πρώτο βασιλιά της Σάμου, ο οποίος καταγόταν από την Αρκαδία.Ο τελευταίος έχοντας διαφωνήσει με τον πατέρα του, τον αρχηγό των Αρκάδων, μετανάστευσε αρχικά στην Κεφαλληνία και από εκεί υπακούοντας σ' ένα χρησμό του Απόλλωνα, έφτασε στη Σάμο φέρνοντας μαζί του και πολλούς αποίκους.

Εκεί παντρεύτηκε και απέκτησε πολλά παιδιά μεταξύ των οποίων και τον Σάμο. Ο Σάμος με την σειρά του έγινε βασιλιάς, παντρεύτηκε και έκανε παιδία μεταξύ των οποίων και κόρες. Στις κόρες αυτές δώρισε τους Φούρνους που από τότε ονομάστηκαν Κοράσιοι νήσοι.Το 1537 ο Ενετός γεωγράφος B. Bordone αναφέρει το νησιώτικο σύμπλεγμα ως «Forneli» που σημαίνει «μικροί Φούρνοι».

Πιθανότατα την ονομασία τους αυτή να την πήρανε από το σχήμα του λιμανιού που έμοιαζε με το κοίλο και βαθύ σχήμα ενός φούρνου αφού ο κόλπος έφτανε πολύ βαθύτερα στη στεριά απ' ότι σήμερα, με αποτέλεσμα να αποτελεί ασφαλές ορμητήριο για τα καράβια σε περίπτωση θαλασσοταραχής. Κατά καιρούς εμφανίστηκαν και άλλα ονόματα σε χάρτες που σχεδιάστηκαν κατά τον μεσαίωνα και επί Τουρκοκρατίας όπως «Μελάνθη» και «Φορτιόλε».

Κατά την περίοδο του Βυζαντίου πρέπει το νησί να κατοικούνταν, αφού ο βυζαντινός στόλος κατάφερε την καταστολή της πειρατείας που ήταν ο φόβος και ο τρόμος του Αιγαίου. Εκείνη την εποχή πρέπει το νησιώτικο συγκρότημα να πήρε το σύγχρονο όνομά του «Φούρνοι». Ο Ενετός γεωγράφος Β. Bordone (1537) τα αναφέρει ως «Forneli» που σημαίνει «μικροί Φούρνοι».


Μετά τον 11ο αι. και ιδιαίτερα επί Τουρκοκρατίας η πειρατεία άρχισε να σαρώνει τις θάλασσες, αφού Τούρκοι, Αλγερινοί, Μαροκινοί, Τυνήσιοι και Έλληνες πειρατές λεηλατούσαν τα διερχόμενα πλοία, αλλά και τις παράκτιες περιοχές σκοτώνοντας και αρπάζοντας ότι έβρισκαν. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα πολλοί κάτοικοι των παράκτιων περιοχών να τις εγκαταλείπουν και να εγκαθίστανται σε περιοχές αθέατες από την θάλασσα.

Σιγά σιγά το νησί ερήμωσε και αποτέλεσε έτσι ένα ορμητήριο για τα πειρατικά πλοία. Λέγεται ότι πολλοί πειρατές κρύβανε σε διάφορα σημεία του νησιού τα λάφυρα και τους θησαυρούς του, με αποτέλεσμα να έχουν δημιουργηθεί πολλοί θρύλοι στο νησί για τα κρυμμένα πλούτη. Όταν κόπασαν οι επιδρομές των πειρατών, στα τέλη του 18ο αι., άρχισε ξανά να κατοικείται το νησί.

Μετά την απελευθέρωση

Οι κάτοικοι των Φούρνων επί πολλές δεκαετίες δεν είχαν δοσοληψίες με τις τούρκικες αρχές. Παρέμεναν ελεύθεροι αφού η μόνη τους υποχρέωση ήταν να καταβάλουν το μίσθωμα στην Πάτμο.

Στα προβλήματα του νησιού λύση έδινε η Δημογεροντία στην οποία όλοι υπάκουαν και σεβόντουσαν. Οι Δημογέροντες αλλά και ο Δήμαρχος, η ανώτερη εξουσία του νησιού, εκλέγονταν κάθε τρία χρόνια δια βοής στην πλατεία του χωριού. Ο Δήμαρχος ήταν υπεύθυνος για την συγκέντρωση των φόρων, τη γραφειοκρατική εξυπηρέτηση του νησιού και να βρίσκει από τα γύρω νησιά δάσκαλο για να μαθαίνει τα παιδιά του χωριού, επί πληρωμή, γράμματα.

Οι Φούρνοι απελευθερώθηκαν και προσαρτίστηκαν στο Ελληνικό κράτος τον Αύγουστο του 1912, έπειτα από ξέσπασμα επαναστατικού κινήματος που ξεκίνησε από την Ικαρία.

Κατά τη διάρκεια του Β' παγκοσμίου πολέμου οι Φούρνοι πέρασαν στην κατοχή των Ιταλών χωρίς όμως να προκαλέσουν πολλά προβλήματα. Πολλοί Φουρνιώτες εκείνη την εποχή για να γλιτώσουνε από τους κατακτητές φύγανε με βάρκες και καΐκια προς την Κύπρο και την Αίγυπτο, όπου και παρέμειναν πολλά χρόνια.

Από τότε οι Φούρνοι εξελίχθηκαν σε ένα νησί όπου ανθούσε η αλιεία, αφού δημιουργήθηκε ένας από τους μεγαλύτερους στόλους της Ελλάδας.

Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν τα νησιά αυτά Κόρσιες (Κόρσιαι), Κορσεές (Κορσεαί) και Κρουσσές (Κρουσσαί ).

Την ονομασία –Φούρνοι- την πήραν μάλλον από το στόμιο του λιμανιού που μοιάζει με φούρνο, κατ’ άλλους πάλι από τους πολλούς φούρνους που υπήρχαν στο χωριό, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από έναν Ιταλό ονόματι Φουρνάζι, που χαρτογράφησε το νησί.

Την ονομασία Κορσεαί, υποστηρίζεται ότι την πήραν τα νησιά αυτά από τους κουρσάρους που κατά τον Μεσαίωνα το είχαν μεταβάλλει σε ένα από τα πιο σπουδαία ορμητήριά τους στο Αιγαίο.Είναι βεβαιωμένο ότι από τα πρώτα χρόνια της Βυζαντινής εποχής και ολόκληρο το Μεσαίωνα οι Φούρνοι όταν ξένοι (Μαροκινοί, Αλγερινοί, Σαρακηνοί) και Έλληνες πειρατές λυμαίνονταν το Αιγαίο, ερημώθηκαν και έγιναν ένα από τα σπουδαιότερα ορμητήρια τους. Εξάλλου τακτική των πειρατών ήταν να παίρνουν τους άντρες αιχμάλωτους, τις γυναίκες σε χαρέμια και τους ανάπηρους ή τους γέροντες να τους σφάζουν, γι αυτό και τα νησιά πότε κατοικούνταν και πότε ήταν ακατοίκητα.

Φωτογραφίες της Λογγίνου Δήμητρα από το Λαογραφικό Μουσείο Φούρνων. 















Πηγή πληροφοριών  : https://www.facebook.com/notes/greek-pirates-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%83-%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B5%CF%83/%CF%86%CE%BF%CF%8D%CF%81%CE%BD%CE%BF%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%AF-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%84%CF%8E%CE%BD/375654916236/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου