Τελευταία Νέα

Τετάρτη, 27 Δεκεμβρίου 2017

Ο θεσμός της χορηγίας στο αρχαίο και το σύγχρονο ελληνικό κράτος


 Η χορηγία θεσμοθετείται για πρώτη φορά στην Αθηναϊκή
Δημοκρατία του Κλεισθένη, στα τέλη του 6ου π.Χ. αιώνα. Η πλήρης άνθησή της
όμως συντελείται στον Χρυσό, 5ο π.Χ., Αθηναϊκό Αιώνα του Περικλή.  Κάτω από εκείνες τις ιδανικές συνθήκες, η χορηγία είχε τα εξής βασικά
χαρακτηριστικά.


α. Η χορηγία δεν ήταν αρχικά γένος. Ήταν είδος. Αφορούσε αποκλειστικά την
οικονομική υποστήριξη των τεχνών (χορηγός = ηγέτης του χορού).Ήταν μία από
τις τέσσερις λειτουργίες. Οι άλλες τρεις ήταν η γυμνασιαρχία, η τριηραρχία και
η εστίαση.

Με τον καιρό όμως, και ιδιαίτερα σήμερα, η έννοια της χορηγίας διευρύνθηκε
και κάλυψε κάθε μορφή οικονομικής ενίσχυσης προς οποιονδήποτε τομέα
κοινωνικού περιεχομένου. Με αυτή ακριβώς τη γενική έννοιά της αναφέρεται η
χορηγία και σ' αυτό το πόνημα.

Όπως είναι φανερό, οι τέσσερις παραπάνω λειτουργίες αποτελούσαν και τότε
ένα τρόπο μεταφοράς πόρων της ιδιωτικής πρωτοβουλίας προς την πολιτεία,
προς χάρη του κοινωνικού συνόλου. Μ' αυτή την ανακατανομή εσόδων
επετυγχάνετο η ενίσχυση της άμυνας, της διατροφής, του αθλητισμού και
φυσικά της τέχνης και του πολιτισμού.

Ήταν - με δύο λόγια- ένας άλλος τρόπος φορολογίας των πλούσιων
Αθηναίων, γιατί, όπως έλεγε και ο Δημοσθένης, «οι εύποροι πρέπει να είναι και
χρήσιμοι στην πολιτεία».

β. Η χορηγία ήταν υποχρεωτική δια νόμου για τους 120 πιο εύπορους
συγκριτικά πολίτες από την κάθε μία από τις δέκα φυλές της Αθήνας.

Άρα, 1.200 Αθηναίοι ήταν υποχρεωτικά «λειτουργοί» στον Χρυσό Αιώνα. Πώς
λοιπόν να μην είναι Χρυσός; Για σκεφθείτε - τηρώντας κάποιες αναλογίες-
100.000 σημερινούς εύπορους Έλληνες να ήταν χορηγοί και να προσέφεραν
800 δις. δρχ. τον χρόνο για τον πολιτισμό, την άμυνα, τον αθλητισμό και τη
διατροφή;...

Εδώ πρέπει να σημειωθεί το τεράστιο ηθικό ψυχολογικό αλλά και πρακτικό
πλεονέκτημα, που έχει αυτός ο συγκεκριμένος τρόπος υποχρεωτικής
φορολογίας: Τα έσοδα δεν πηγαίνουν γενικώς και αορίστως στον κρατικό
κορβανά, όπου -συμμιγνυόμενα με τα υπόλοιπα- χάνονται τα ίχνη τους!

Πηγαίνουν κατευθείαν στον σκοπό, για τον οποίο συνεισφέρονται και μάλιστα
υπό τον άμεσο και πλήρη έλεγχο του χορηγού!
Έτσι εξασφαλίζεται:
* Η βεβαιότητα του «φορολογούμενου», ότι τα χρήματά του διατίθενται για
τον τελικό σκοπό, για τον οποίο προσφέρθηκαν.
* Αυξάνεται η παραγωγικότητα της σχετικής επένδυσης.
* Απαλλάσσεται ο κρατικός μηχανισμός από τον φόρτο οργάνωσης και το
κόστος διεκπεραίωσης του συγκεκριμένου έργου.
*Παρέχεται πλήρης ηθική ικανοποίηση στον χορηγό, που συμμετέχει
προσωπικά στην αξιοποίηση των χρημάτων του και,
* Τιμάται από την πολιτεία γι' αυτό.

γ. Οι χορηγοί ανελάμβαναν όλα τα έξοδα της εκδήλωσης, όπως τα
Παναθήναια, τα Ελευσίνια Μυστήρια, τα Διονύσια, τα Ανθεστήρια κ.ά.

δ. Οι χορηγοί είχαν επίσης την ευθύνη της επιλογής των συντελεστών και των
«πρωταγωνιστών» .

 Ήταν δηλαδή, κατ' αναλογία με τα σημερινά κρατούντα, οι
«παραγωγοί» των εκδηλώσεων τέχνης.

ε. Τα ποσά των χορηγιών μπορούσαν να φθάσουν και στις 15.000 δρχ. τον
χρόνο ανά χορηγό. 

Δηλαδή, περίπου 60 εκατομμύρια σε σημερινές...
αποπληθωρισμένες δραχμές. 0 μέσος όρος, όμως, ανά χορηγό πρέπει να ήταν
αρκετά κάτω απ' αυτά τα ποσά, ίσως γύρω στις 2.000 δρχ. (8.000.000 δρχ.).

στ. 0 χορηγός ήταν «ιερό» πρόσωπο καθ' όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Αυτή η τιμή της πολιτείας και των υπόλοιπων πολιτών προς το πρόσωπό του
ήταν και το μοναδικό αντιστάθμισμα της πολιτείας προς τον χορηγό για την
προσφορά του.

ζ.Άμιλλα μεταξύ των χορηγών. 

 Έντονη ήταν και η άμιλλα μεταξύ των χορηγών, για την παρουσίαση της
λαμπρότερης εκδήλωσης, που αντανακλούσε σ' ολόκληρη τη φυλή του νικητή -
χορηγού.


ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
Από μια πρώτη κιόλας ανάγνωση των στοιχείων της αρχέτυπης χορηγίας,
εύκολα επισημαίνονται οι βασικές ομοιότητες και διαφορές της από τη σημερινή
θεωρητική μορφή της.

Οι ομοιότητες είναι:
α. Το περιεχόμενο της χορηγίας είναι και σήμερα κοινωνικό,
β. Το μοναδικό αντιστάθμισμα, το μόνο αντάλλαγμα για τον χορηγό ήταν
και είναι αποκλειστικά και μόνο η «τιμητική» πίστωσή του με κοινωνική
ευποιία.
γ. Λειτουργικά, η χορηγία εξακολουθεί να συμπληρώνει ή να υποκαθιστά
την κρατική μέριμνα και χρηματοδότηση στον πολιτιστικό κυρίως τομέα, αλλά
και σε άλλους τομείς κοινωνικού περιεχομένου, όπου αυτή δεν επαρκεί.
δ. Αποτελούσε και τότε και τώρα τρόπο μεταφοράς πόρων από τον ιδιωτικό
στον δημόσιο-κοινωνικό τομέα.

Οι διαφορές είναι:
α. Η χορηγία ήταν τότε υποχρεωτική δια νόμου και ως τέτοια αποτελούσε
μια άλλη μορφή φορολογίας των εύπορων Αθηναίων, ενώ σήμερα είναι
προαιρετική.
β. 0 χορηγός είχε πάντοτε ενεργή και αποφασιστική συμμετοχή στην
οργάνωση της εκδήλωσης, ενώ σήμερα, πολύ συχνά, η χορηγία
ολοκληρώνεται απλώς και μόνο με την καταβολή της οικονομικής ενίσχυσης
προς τον παραγωγό του πολιτισμικού προϊόντος, χωρίς την ουσιαστική
συμμετοχή του χορηγού στα δρώμενα.
γ . Η χορηγία αφορούσε τότε μόνον εκδηλώσεις τέχνης,
δ. Επειδή τότε δεν υπήρχαν νομικές τουλάχιστον μορφές εταιρειών, οι
χορηγοί ήταν πολίτες, ιδιώτες. Σήμερα, αντίθετα, οι χορηγοί είναι εταιρείες.
(Οι ιδιώτες, που προσέφεραν στη νεότερη Ελλάδα και προσφέρουν σήμερα
χρήματα ή/ και περιουσιακά στοιχεία τους στο κοινωνικό σύνολο είναι και
αποκαλούνται ευεργέτες ή δωρητές).

Πηγή: http://repository.library.teimes.gr/xmlui/bitstream/handle/123456789/1630/dikseo_0568.pdf?sequence

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Blogger Tips and TricksLatest Tips And TricksBlogger Tricks

Δίκτυα Εκπαιδευτικής Υποστήριξης